Islandia uruchomiła pierwszą dużą farmę wiatrową. Pomoże oszczędzać wodę

Islandia uruchomiła pierwszą dużą farmę wiatrową. Pomoże oszczędzać wodę

Islandzka firma energetyczna Landsvirkjun oddała do użytku Vaðölduver, pierwszą na wyspie farmę wiatrową o skali przemysłowej. Oficjalne uruchomienie nastąpiło 15 września 2026 roku. Nowe turbiny współpracują z elektrowniami wodnymi, więc gdy wieje silny wiatr, część wody może zostać w zbiornikach na później.

Wiatr zimą, woda latem

Farma stoi na równinie z lawy i piasku, na wschód od rzeki Þjórsá i na południe od zapory Sultartangi. W tej okolicy Landsvirkjun ma już siedem elektrowni wodnych, a Vaðölduver korzysta z infrastruktury elektrowni Búrfell: linii przesyłowych 220 kV, stacji transformatorowych i dróg dojazdowych.

Lokalizację wybrano także ze względu na rytm pór roku. Na Islandii wiatr jest najsilniejszy zimą, kiedy do zbiorników spływa mniej wody. Latem wiatr słabnie, ale topniejące lodowce zwiększają zasoby wody dla elektrowni wodnych. Kiedy turbiny produkują dużo prądu, firma może ograniczyć pracę elektrowni wodnych i zostawić więcej wody w zbiornikach. Gdy wiatr cichnie, elektrownie wodne przejmują większą część zapotrzebowania. Dzięki temu operator lepiej decyduje, kiedy zużyć zgromadzoną wodę.

Niższe wieże, mocne wiatry

Turbiny dostarczył niemiecki producent Enercon, który zajmie się też serwisem. Landsvirkjun przez około dziesięć lat testował pojedyncze turbiny pilotażowe. Wnioski były takie, że nie potrzeba bardzo wysokich wież. Teren jest odsłonięty i prawie pozbawiony roślinności, więc turbiny wychwytują silny wiatr stosunkowo blisko ziemi. Najwyższy punkt łopaty sięga i tak 150 metrów.

  • pierwszych 14 turbin już działa, kolejne 14 powstanie w drugim etapie;
  • cała farma ma pracować w pełni do końca 2027 roku;
  • docelowa moc to 120 MW, czyli według firmy tyle, ile zużywa odpowiednik 90 tysięcy islandzkich gospodarstw domowych;
  • planowana produkcja roczna to 440 GWh;
  • farma zajmuje 17,1 km², a 25 turbin ma po 4,26 MW mocy, trzy pozostałe po 4,5 MW;
  • prąd trafia do sieci i jest sprzedawany w umowach długoterminowych (PPA).

Trzeci filar islandzkiej energetyki

Islandia produkuje niemal całą energię elektryczną ze źródeł odnawialnych: około 70 proc. z wody, a około 30 proc. z geotermii. Landsvirkjun traktuje wiatr jako możliwy trzeci filar systemu. Wyzwaniem pozostaje sieć. Islandzki system przesyłowy jest odizolowany, więc przy rozwoju nowych projektów trzeba pilnować stabilności i wystarczającej przepustowości. Według ministra środowiska, energii i klimatu Jóhanna Páll Jóhannssona zdolność sieci ma w ciągu dekady wzrosnąć z 20 TWh do 24–25 TWh.

Co z tego wynika dla Polski

Islandia nie jest częścią unijnego rynku energii w takim sensie jak kraje połączone liniami z resztą Europy, więc ta inwestycja nie wpłynie na rachunki za prąd w Polsce. Warto jednak zauważyć sam pomysł: łączenie źródeł pogodowych z magazynowaniem lub elektrowniami regulowanymi. W polskich warunkach rolę zbiorników pełnią raczej elektrownie szczytowo-pompowe, magazyny energii i elastyczne źródła, a rozwój wiatru, także na Bałtyku, wymaga dopasowania sieci. Islandzki przykład pokazuje, że lokalizacja przy istniejącej infrastrukturze obniża koszty i ogranicza ingerencję w otoczenie.

Dla czytelników zainteresowanych własną instalacją, np. małą turbiną lub panelami przy domu czy gospodarstwie, wniosek jest prosty. Pogoda decyduje o produkcji, a sprzęt narażony jest na wichury, grad czy wyładowania atmosferyczne. Przed zakupem sprawdź, czy ubezpieczenie domu lub budynków gospodarczych obejmuje instalację OZE, jakie są limity odszkodowań i czy polisa pokrywa szkody od wichury i przepięć. Warto też zapytać, czy w umowie są wyłączenia dotyczące sposobu montażu i konserwacji.

Źródło: Electrek – „Iceland’s first wind farm comes with a water-saving bonus”

Dokąd dalej?

sitenegaar.com poznajauditt.pl rochesterbeergals.com